Dlaczego zmieniają się zasady obowiązkowego OC doradców podatkowych?

Dotychczasowe przepisy dotyczące obowiązkowego ubezpieczenia OC doradców podatkowych obowiązywały od 2003 roku. Przewidywały jedną minimalną sumę gwarancyjną w wysokości 10 000 euro, niezależnie od formy i skali prowadzonej działalności.

Przez ponad dwie dekady zakres obowiązków doradców podatkowych znacząco się jednak rozszerzył. Zmieniały się przepisy podatkowe, rosła złożoność obsługiwanych spraw, a doradcy coraz częściej uczestniczyli w postępowaniach administracyjnych i sądowych.

Nowelizacja ustawy o doradztwie podatkowym z 1. marca br., dodatkowo poszerzyła zakres uprawnień zawodowych. Doradcy uzyskali szersze możliwości reprezentowania klientów,  między innymi w sprawach dotyczących obowiązków informacyjnych i sprawozdawczych oraz opłat objętych przepisami Ordynacji podatkowej.

Rozszerzenie kompetencji wiąże się również z większą odpowiedzialnością za skutki podejmowanych czynności. Ustawodawca zdecydował się więc na podwyższenie minimalnych sum gwarancyjnych i zróżnicowanie ich w zależności od sposobu wykonywania zawodu.

Nowe sumy gwarancyjne OC doradcy podatkowego

Najważniejszą zmianą jest odejście od jednakowego limitu ubezpieczenia dla wszystkich doradców podatkowych. Od 1. stycznia 2027 r. obowiązywać będą cztery minimalne sumy gwarancyjne, powiązane z formą wykonywania zawodu.

Minimalna suma OC Forma wykonywania zawodu
50 000 euro Doradca podatkowy prowadzący indywidualną działalność (JDG, spółkę cywilną, jawną, partnerską, komandytową i komandytowo-akcyjną).
60 000 euro Spółka wykonująca doradztwo podatkowe.
50 000 euro Doradca podatkowy wykonujący czynności na rzecz przedsiębiorcy niebędącego podmiotem uprawnionym do świadczenia doradztwa podatkowego.
75 000 euro Doradca zatrudniony na podstawie umowy o pracę przez podmiot zobowiązany do sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego, w sytuacji określonej w ustawie.

Podane wartości odnoszą się do jednego zdarzenia objętego ochroną ubezpieczeniową. 

W przypadku, gdy doradca wykonuje zawód w kilku formach jednocześnie i występuje zbieg podstaw ustalania sumy gwarancyjnej, zastosowanie ma najwyższa suma, przewidziana dla danej sytuacji.

 

Ważne: do 31. grudnia 2026 r. minimalna suma gwarancyjna pozostaje na poziomie 10 000 euro. Okres przejściowy pozwala doradcom i ubezpieczycielom przygotować się do nowych wymagań.

Kto musi wykupić obowiązkowe OC doradcy podatkowego?

Nowe przepisy mają znaczenie nie tylko dla wysokości sumy ubezpieczenia, ale również dla ustalenia, na kim spoczywa obowiązek jego zawarcia.

Doradca prowadzący własną działalność

Jest zobowiązany do samodzielnego zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC. Od stycznia 2027 r. minimalna suma gwarancyjna wzrasta z 10 000 do 50 000 euro.

Taki sam limit dotyczy wykonywania zawodu w dopuszczonych przepisami spółkach niemających osobowości prawnej, w tym między innymi spółkach cywilnych, jawnych, partnerskich czy komandytowych.

Osoby prowadzące własne kancelarie powinny przy tej okazji przeanalizować, czy ustawowe minimum będzie wystarczające z uwagi na charakter obsługiwanych klientów, wartość prowadzonych spraw i potencjalną wysokość roszczeń. 

Doradca zatrudniony w kancelarii lub spółce doradztwa podatkowego

W tym przypadku, zgodnie z art. 44 ust. 3 pkt 2 ustawy o doradztwie podatkowym obowiązek zawarcia ubezpieczenia OC spoczywa na podmiocie zatrudniającym doradcę lub będącym stroną zawartej z nim umowy cywilnoprawnej.

Oznacza to, że doradca pracujący w kancelarii podatkowej nie musi automatycznie zawierać odrębnej polisy obowiązkowej tylko dlatego, że posiada uprawnienia zawodowe. 

Od stycznia 2027 r. minimalna suma gwarancyjna dla takiego podmiotu wyniesie 60 000 euro.

Doradca podatkowy na B2B – kiedy istnieje obowiązek

Jeżeli doradca współpracuje na podstawie umowy cywilnoprawnej ze spółką doradztwa podatkowego, obowiązek ubezpieczenia w zakresie tej współpracy ciąży na spółce.

Nie oznacza to jednak, że każda osoba prowadząca JDG i współpracująca z kancelarią jest automatycznie zwolniona z własnego obowiązku OC. Znaczenie ma podstawa prawna współpracy oraz to, czy doradca wykonuje również samodzielne czynności zawodowe na własny rachunek. 

Jeżeli doradca podatkowy współpracuje z kancelarią lub spółką doradztwa podatkowego na podstawie umowy cywilnoprawnej, np. w formule B2B, jako podwykonawca lub na podstawie kontraktu menedżerskiego, obowiązek zapewnienia ochrony OC w ramach tej współpracy spoczywa na podmiocie uprawnionym. 

Jeśli jednak doradca dodatkowo świadczy usługi doradztwa podatkowego na rzecz innych podmiotów lub osób fizycznych, musi posiadać również własne obowiązkowe ubezpieczenie OC.

 

Doradca podatkowy zatrudniony poza kancelarią podatkową (in-house)

Osobną kategorię stanowią osoby wykonujące czynności zawodowe na rzecz przedsiębiorstw, które nie są podmiotami uprawnionymi do świadczenia doradztwa podatkowego.

Może to być na przykład specjalista zatrudniony w wewnętrznym dziale podatkowym firmy produkcyjnej, handlowej lub usługowej. W takim przypadku obowiązek posiadania OC spoczywa bezpośrednio na doradcy podatkowym, zgodnie z art. 44 ust. 3 pkt 3 ustawy.

Od stycznia 2027 r. minimalna suma gwarancyjna będzie wynosić zasadniczo 50 000 euro.

Wyższy limit, czyli 75 000 euro, przewidziano dla doradców pozostających w stosunku pracy z podmiotami zobowiązanymi do sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych. W takich przypadkach przepisy dopuszczają także wykonywanie czynności doradztwa podatkowego na rzecz jednostek objętych konsolidacją.

Co z polisami zawartymi przed zmianą przepisów?

Rozporządzenie obowiązuje od 1 marca 2026 r., jednak do końca roku zastosowanie ma okres przejściowy, w którym minimalna suma gwarancyjna nadal wynosi 10 000 euro.

W przypadku polis zawartych przed wejściem w życie rozporządzenia przewidziano możliwość zachowania dotychczasowego okresu ubezpieczenia. Umowa na nowych warunkach powinna zostać zawarta najpóźniej w ostatnim dniu obowiązywania aktualnej polisy.

 

Jeśli polisa OC doradcy podatkowego kończy się po 1 stycznia 2027 roku, konieczne jest dostosowanie sumy gwarancyjnej do nowych wymagań jeszcze przed końcem 2026 roku. Nie trzeba zawierać nowej umowy – wystarczy podwyższyć sumę gwarancyjną odpowiednim aneksem do obowiązującej polisy.

Jeśli polisa kończy się po 1 stycznia 2027 roku ( np: 5 maja 2027) roku należy podnieść sumę gwarancyjną stosownym aneksem przed końcem roku 2026.

Nie tylko OC. Jakie inne zmiany dotyczą doradców podatkowych?

Nowe zasady ubezpieczenia są częścią szerszej nowelizacji przepisów regulujących wykonywanie zawodu doradcy podatkowego. Wprowadzono również kilka innych istotnych zmian:

  • Szerszy zakres uprawnień zawodowych. Rozszerzono katalog czynności doradztwa podatkowego, w tym spraw dotyczących wybranych opłat oraz obowiązków informacyjnych i sprawozdawczych. Zwiększył się również zakres spraw, w których doradcy mogą reprezentować klientów przed organami administracji i sądami administracyjnymi.
  • Dłuższy okres przechowywania dokumentacji. Obowiązek przechowywania kopii dokumentów sporządzanych w sprawach klientów wydłużono z 5 do 10 lat. Dotyczy to także dokumentów elektronicznych, z uwzględnieniem przepisów przejściowych.
  • Wyższe sankcje za działalność bez uprawnień. Maksymalna grzywna za nieuprawnione wykonywanie zastrzeżonych czynności doradztwa podatkowego lub posługiwanie się tytułem doradcy podatkowego wzrosła z 50 000 do 100 000 zł.
  • Nowe zasady współpracy ze spółkami. Przepisy jednoznacznie regulują możliwość wykonywania zawodu na podstawie umów cywilnoprawnych z uprawnionymi podmiotami.

Zmiany te pokazują, że ustawodawca nie tylko rozszerza kompetencje doradców podatkowych, ale też zwiększa wymagania związane z wykonywaniem tego zawodu i odpowiedzialnością za świadczone usługi.

Jak przygotować się do nowych wymogów OC doradcy podatkowego?

Warto już teraz przeanalizować warunki posiadanego ubezpieczenia.

Najważniejsze będzie ustalenie, kto zgodnie z nowymi przepisami jest zobowiązany do zawarcia polisy, jaka minimalna suma gwarancyjna ma zastosowanie oraz czy dotychczasowy zakres ochrony odpowiada rzeczywistemu charakterowi wykonywanych czynności.

Szczególną uwagę powinny zwrócić na to osoby łączące kilka form wykonywania zawodu, współpracujące z kancelariami na podstawie umów cywilnoprawnych oraz doradcy pracujący w strukturach dużych przedsiębiorstw.

Obowiązkowe OC doradcy podatkowego to nie tylko wymóg formalny. To również istotny element zabezpieczenia finansowego odpowiedzialności zawodowej. Dlatego zmiana przepisów może być dobrym momentem na ponowną analizę posiadanej ochrony i jej dopasowanie do aktualnego zakresu działalności.

W iExpert pomagamy doradcom podatkowym w doborze ubezpieczenia OC uwzględniającego zarówno wymagania ustawowe, jak i indywidualne potrzeby wynikające ze sposobu wykonywania zawodu.